Probiotica

Wat zijn probiotica?

Probiotica zijn producten die levende micro-organismen bevatten. Hierbij gaat het meestal om bepaalde bacteriën en soms om gisten. In supplementen kunnen één of meerdere soorten en stammen worden gecombineerd.

Op het etiket kom je daarom namen tegen die uit verschillende onderdelen bestaan. Juist die volledige naam is belangrijk, omdat verschillende stammen binnen dezelfde soort niet automatisch dezelfde eigenschappen hebben.

Bij het vergelijken van probiotica kijken we daarom niet alleen naar hoeveel micro-organismen een product bevat, maar ook naar welke micro-organismen aanwezig zijn en in welke samenstelling.

Geslacht, soort en stam: wat betekent dat?

De naamgeving van micro-organismen kan in eerste instantie ingewikkeld lijken. Je kunt deze vergelijken met een soort adres dat steeds specifieker wordt:

geslacht → soort → stam

Een probioticum kan bijvoorbeeld een bacterie bevatten waarvan op het etiket het geslacht, de soort en een specifieke stamcode worden vermeld.

De stam is daarbij een belangrijk detail. Twee bacteriën die tot dezelfde soort behoren, kunnen verschillende stammen zijn en daardoor niet volledig dezelfde eigenschappen hebben.

Daarom is de vermelding van alleen een algemene bacterienaam minder informatief dan een product waarop de gebruikte stammen duidelijk worden aangegeven.

Wat betekent KVE of CFU?

Op probioticaproducten zie je vaak de afkorting KVE of CFU.

KVE staat voor kolonievormende eenheden. CFU is de Engelse afkorting van colony forming units. Beide termen worden gebruikt om aan te geven hoeveel levensvatbare micro-organismen in een product aanwezig zijn.

De hoeveelheden kunnen sterk verschillen en worden vaak uitgedrukt in miljoenen of miljarden KVE/CFU per capsule of dagelijkse dosering.

Een hoger aantal is echter niet automatisch beter. Bij het vergelijken zijn ook de gebruikte stammen, dagelijkse dosering, samenstelling en productkwaliteit relevant.

Probiotica en de darmmicrobiota

In het maag-darmkanaal leven grote aantallen micro-organismen. Samen vormen zij een complex ecosysteem dat we de darmmicrobiota noemen.

De term microbioom wordt hier vaak naast gebruikt. Hoewel beide begrippen in het dagelijks taalgebruik regelmatig door elkaar worden gebruikt, betekenen ze wetenschappelijk niet helemaal hetzelfde.

De samenstelling van de darmmicrobiota verschilt van persoon tot persoon en kan samenhangen met verschillende factoren, waaronder voeding, leeftijd, leefomgeving en medicijngebruik.

Dit is een uitgebreid onderwerp dat we later verder behandelen in onze kennisbank.

Probiotica, prebiotica en synbiotica

Deze begrippen lijken op elkaar, maar betekenen niet hetzelfde.

Probiotica bevatten levende micro-organismen.

Prebiotica zijn bepaalde voedingsbestanddelen die door micro-organismen kunnen worden benut. Verschillende voedingsvezels kunnen hierbij een rol spelen.

Een product waarin probiotica en prebiotica worden gecombineerd, wordt vaak een synbioticum genoemd.

Controleer daarom bij een supplement altijd de volledige samenstelling. Een product dat als probioticum wordt verkocht, kan naast micro-organismen ook vezels of andere ingrediënten bevatten.

Waarom verschillen probioticaproducten zoveel?

Twee probioticaproducten kunnen er op het eerste gezicht vergelijkbaar uitzien, terwijl de inhoud behoorlijk verschilt.

Een product kan bijvoorbeeld één specifieke stam bevatten, terwijl een ander supplement meerdere soorten en stammen combineert. Ook het aantal KVE/CFU per dagelijkse dosering kan sterk verschillen.

Daarnaast kunnen verschillen bestaan in hulpstoffen, capsulevorm, bewaaradvies en aanvullende ingrediënten.

Daarom zegt alleen het aantal “miljarden bacteriën” op de voorkant van een verpakking onvoldoende over de totale samenstelling van een product.

Wanneer kan aanvulling met probiotica worden overwogen?

Een gevarieerd voedingspatroon vormt altijd de basis. Wie een probioticum wil gebruiken als aanvulling op de dagelijkse voeding, doet er goed aan eerst te kijken naar de reden waarom het product wordt gebruikt.

Niet ieder probioticum bevat namelijk dezelfde micro-organismen en verschillende producten zijn daardoor niet zonder meer onderling uitwisselbaar.

Bij specifieke gezondheidsklachten, ziekte, zwangerschap, medicijngebruik of twijfel over het gebruik is het verstandig om professioneel advies te vragen.

Waar moet je op letten bij het kiezen van probiotica?

Let bij het vergelijken van producten vooral op:

• de aanwezige micro-organismen;
• de vermelde soorten en stammen;
• het aantal KVE/CFU per dagelijkse dosering;
• het moment waarop het aangegeven aantal KVE/CFU geldt;
• het aantal capsules, sachets of andere doseringseenheden per dag;
• eventuele toegevoegde prebiotica of voedingsvezels;
• het bewaaradvies;
• de aanbevolen gebruikswijze.

Een product met meer stammen of meer KVE/CFU is niet automatisch een betere keuze. De volledige samenstelling en het doel waarvoor je het supplement wilt gebruiken zijn belangrijker dan één opvallend getal op de verpakking.

Bewaren en gebruiken

Omdat probiotica levende micro-organismen bevatten, kan de manier waarop een product wordt geproduceerd, verpakt en bewaard van belang zijn.

Sommige producten kunnen bij kamertemperatuur worden bewaard, terwijl voor andere producten specifieke bewaarcondities gelden. Volg daarom altijd het bewaaradvies van de fabrikant.

Houd je daarnaast aan de aanbevolen dagelijkse dosering en controleer het etiket op eventuele aanvullende gebruiksinstructies of waarschuwingen.

Welk probioticum past bij mij?

Begin niet automatisch bij het product met het hoogste aantal miljarden bacteriën.

Kijk eerst naar waarom je een probioticum wilt gebruiken en vergelijk vervolgens de aanwezige soorten en stammen, het aantal KVE/CFU per dagelijkse dosering, eventuele prebiotica en de gebruiks- en bewaaradviezen.

Zo kun je verschillende probiotica inhoudelijk vergelijken en een product kiezen dat aansluit bij de manier waarop je je dagelijkse voeding wilt aanvullen.