Aminozurencomplexen

Wat is een aminozurencomplex?

Een aminozurencomplex is een supplement waarin meerdere aminozuren worden gecombineerd. Welke aminozuren aanwezig zijn en in welke hoeveelheden verschilt per product.

Sommige complexen bevatten een breed spectrum aan essentiële en niet-essentiële aminozuren, terwijl andere producten zich vooral richten op een specifieke groep aminozuren.

Daarom zegt de term aminozurencomplex op zichzelf nog weinig over de samenstelling. Bij het kiezen is het vooral belangrijk om te kijken welke aminozuren aanwezig zijn en hoeveel daarvan per dagelijkse dosering wordt geleverd.

Aminozuren uit voeding

Aminozuren krijgen we voornamelijk binnen als onderdeel van eiwitten in onze voeding. Vlees, vis, eieren en zuivel zijn bekende eiwitbronnen, maar ook peulvruchten, soja, noten, zaden en granen leveren eiwitten en daarmee verschillende aminozuren.

Tijdens de spijsvertering worden deze eiwitten afgebroken tot kleinere peptiden en afzonderlijke aminozuren. Deze kunnen vervolgens via de darmwand worden opgenomen en door het lichaam worden gebruikt.

De totale aanvoer van aminozuren hangt daarom niet alleen af van hoeveel eiwit iemand eet, maar ook van de verschillende eiwitbronnen in het voedingspatroon.

Essentiële en niet-essentiële aminozuren

Niet alle aminozuren zijn vanuit voedingsoogpunt hetzelfde.

Essentiële aminozuren kan het lichaam niet zelf in voldoende mate produceren en moeten daarom via de voeding worden verkregen. Niet-essentiële aminozuren kan het lichaam onder normale omstandigheden zelf vormen.

Daarnaast bestaan er conditioneel essentiële aminozuren. Het lichaam kan deze in principe zelf produceren, maar de verhouding tussen productie en behoefte kan onder bepaalde fysiologische omstandigheden veranderen.

Een aminozurencomplex kan aminozuren uit meerdere van deze groepen combineren.

Wat gebeurt er na de opname?

Na opname komen aminozuren beschikbaar voor verschillende processen in het lichaam. Ze kunnen onder andere worden gebruikt voor de opbouw van lichaamseiwitten.

Eiwitten zijn aanwezig in bijvoorbeeld spieren en andere weefsels en worden voortdurend opgebouwd en afgebroken. Aminozuren vormen hiervoor de bouwstenen.

Het lichaam beschikt daarbij niet over een grote aparte opslagplaats voor vrije aminozuren zoals het bijvoorbeeld vet opslaat in vetweefsel. De aanvoer, lichaamseigen productie en het gebruik van aminozuren maken daarom deel uit van een voortdurend dynamisch proces.

Welke factoren beïnvloeden de aminozuurinname?

De belangrijkste factor is de totale eiwitinname. Wie voldoende eiwit uit verschillende bronnen eet, krijgt daarmee een breed spectrum aan aminozuren binnen.

De daadwerkelijke aanvoer kan onder andere worden beïnvloed door:

• de totale hoeveelheid eiwit en energie in de voeding;
• de keuze voor dierlijke en/of plantaardige eiwitbronnen;
• het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen;
• leeftijd en levensfase;
• lichamelijke activiteit en training;
• persoonlijke voedingskeuzes en omstandigheden.

Het is daarom zinvoller om een aminozurencomplex te bekijken binnen het totale voedingspatroon dan als een losstaand product.

Lichamelijke activiteit en eiwitbehoefte

Bij lichamelijke activiteit krijgt de eiwitinname vaak extra aandacht. Eiwitten dragen bij aan de groei en instandhouding van spiermassa en ondersteunen het herstel van spieren na fysieke inspanning.

Hoeveel eiwit passend is, hangt onder andere samen met lichaamsgewicht, voedingspatroon en de aard en hoeveelheid van de lichamelijke activiteit.

Wanneer de eiwitbehoefte verandert, kan het daarom nuttig zijn eerst naar de totale eiwitinname te kijken. Vervolgens kan worden beoordeeld of iemand de voeding gericht wil aanvullen met een eiwitproduct, afzonderlijke aminozuren of een combinatie van verschillende aminozuren.

Wanneer kan een aminozurencomplex interessant zijn?

Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende energie en eiwit vormt de basis voor de dagelijkse aminozuuraanvoer.

Toch kunnen er situaties zijn waarin iemand extra aandacht aan de aminozuurinname wil besteden. Bijvoorbeeld wanneer bepaalde eiwitbronnen weinig worden gegeten, het voedingspatroon verandert of rondom lichamelijke activiteit bewuster naar de eiwitinname wordt gekeken.

Wanneer inname en behoefte niet optimaal op elkaar aansluiten, kan gerichte aanvulling een praktische manier zijn om de dagelijkse voeding aan te vullen.

Een aminozurencomplex biedt daarbij het praktische voordeel dat meerdere aminozuren binnen één supplement kunnen worden toegevoegd.

Aminozurencomplex, EAA of BCAA: wat is het verschil?

Deze termen worden regelmatig naast elkaar gebruikt, maar betekenen niet hetzelfde.

Een aminozurencomplex is een brede term voor een supplement waarin meerdere aminozuren zijn gecombineerd. De precieze samenstelling verschilt per product.

EAA staat voor Essential Amino Acids. Een EAA-product richt zich op de essentiële aminozuren die het lichaam via de voeding moet verkrijgen.

BCAA staat voor Branched-Chain Amino Acids. Dit zijn drie essentiële aminozuren: leucine, isoleucine en valine. BCAA’s vormen dus slechts een deel van de volledige groep essentiële aminozuren.

Daarom is het belangrijk niet alleen naar de naam op de voorkant van een product te kijken, maar vooral naar de daadwerkelijke aminozuursamenstelling op het etiket.

Complex of een afzonderlijk aminozuur?

Welke keuze het meest passend is, hangt af van het doel van de aanvulling.

Met een aminozurencomplex worden meerdere aminozuren tegelijkertijd toegevoegd. Wie juist bewust één specifiek aminozuur wil toevoegen, kan kiezen voor een afzonderlijk supplement zoals L-lysine, L-glutamine of L-arginine.

Hier kunnen we dus meteen drie interne links plaatsen naar de pagina’s die we al hebben gemaakt.

Een complex is niet automatisch beter dan een afzonderlijk aminozuur en andersom. De samenstelling en hoeveelheid per dagelijkse dosering bepalen wat het product daadwerkelijk levert.

Vrije aminozuren

Bij aminozuursupplementen wordt regelmatig gesproken over aminozuren in vrije vorm (free form).

Hiermee wordt bedoeld dat de aminozuren als afzonderlijke aminozuren in het supplement aanwezig zijn en niet eerst onderdeel vormen van een volledig voedingseiwit dat tijdens de spijsvertering moet worden afgebroken.

Ook hier geldt dat free form op zichzelf geen kwaliteitsgarantie is. De soort aminozuren, hoeveelheden, totale samenstelling en het gebruik zijn minstens zo belangrijk.

Waar moet je op letten bij het kiezen?

Kijk bij een aminozurencomplex allereerst naar de aminozuren per dagelijkse dosering. Een grote totale hoeveelheid zegt weinig wanneer niet duidelijk is hoe deze over de afzonderlijke aminozuren is verdeeld.

Controleer daarnaast of het product essentiële aminozuren bevat, welke andere aminozuren zijn toegevoegd, hoeveel capsules of maatscheppen nodig zijn voor de aangegeven dagelijkse hoeveelheid en welke overige ingrediënten aanwezig zijn.

Vergelijk dus niet alleen het aantal milligram op de voorkant van de verpakking. De daadwerkelijke samenstelling per dagelijkse dosering geeft een veel beter beeld van het product.

Veilig gebruik

Gebruik een aminozurencomplex volgens de aanbevolen dosering op het etiket.

Houd bij het combineren van verschillende supplementen rekening met mogelijke overlap in aminozuren en andere toegevoegde voedingsstoffen. Een hogere totale hoeveelheid betekent niet automatisch dat een supplement beter aansluit bij de behoefte.

Bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of een medische aandoening is het verstandig professioneel advies in te winnen voordat je een supplement gebruikt.

Een voedingssupplement is bedoeld als aanvulling op een gevarieerde voeding en gezonde leefstijl.