GABA
GABA (gamma-aminoboterzuur) is een lichaamseigen stof die van nature voorkomt in het zenuwstelsel. Het functioneert als neurotransmitter: een signaalstof waarmee zenuwcellen met elkaar communiceren.
Deze stof staat vooral bekend als een remmende neurotransmitter. Dit betekent dat hij in het zenuwstelsel betrokken is bij het reguleren van de activiteit van zenuwcellen. Vanuit fysiologisch oogpunt speelt deze signaalstof daarmee een interessante rol binnen de communicatie van het zenuwstelsel.
Het lichaam kan GABA zelf vormen uit glutamaat. Daarnaast kan gamma-aminoboterzuur in kleine hoeveelheden voorkomen in bepaalde voedingsmiddelen en gefermenteerde producten. Het is daarmee anders dan essentiële aminozuren, die via de voeding moeten worden verkregen.
Wie de dagelijkse voeding gericht wil aanvullen, kan kiezen voor een GABA supplement. Producten kunnen verschillen in dosering, samenstelling en aanvullende ingrediënten. Door deze kenmerken te vergelijken, kun je een supplement kiezen dat past bij het doel van de aanvulling en je persoonlijke voorkeur.
Toont alle 2 resultaten
Wat is GABA?
GABA staat voor gamma-aminoboterzuur (gamma-aminobutyric acid). Het is een stof die het lichaam zelf kan vormen en die een belangrijke rol speelt als neurotransmitter in het zenuwstelsel.
Een neurotransmitter is een signaalstof waarmee zenuwcellen informatie aan elkaar kunnen doorgeven. GABA staat daarbij vooral bekend als een remmende neurotransmitter.
Hoe maakt het lichaam GABA?
Het lichaam kan GABA zelf vormen uit glutamaat. Hierbij speelt het enzym glutamaatdecarboxylase een rol. Voor deze omzetting is onder andere de actieve vorm van vitamine B6 als cofactor betrokken.
Glutamaat en GABA hebben verschillende functies binnen de signaaloverdracht van het zenuwstelsel. Het lichaam beschikt over mechanismen waarmee de productie, afbraak en activiteit van deze neurotransmitters worden gereguleerd.
GABA hoeft daarom niet, zoals een essentieel aminozuur, volledig via de voeding te worden verkregen.
Wat doet GABA in het zenuwstelsel?
Zenuwcellen communiceren door middel van elektrische en chemische signalen. Neurotransmitters kunnen de activiteit van andere zenuwcellen beïnvloeden.
GABA behoort tot de belangrijkste remmende signaalstoffen in het centrale zenuwstelsel. Wanneer GABA zich aan bepaalde receptoren bindt, kan dit de prikkelbaarheid van zenuwcellen beïnvloeden.
Daartegenover staan neurotransmitters die juist stimulerende signalen kunnen overbrengen. De werking van het zenuwstelsel berust op een complex samenspel tussen verschillende signaalstoffen, receptoren en zenuwcellen.
Dat GABA fysiologisch een remmende neurotransmitter is, betekent echter niet automatisch dat een oraal ingenomen GABA-supplement hetzelfde effect veroorzaakt.
GABA en glutamaat
GABA en glutamaat zijn biochemisch nauw met elkaar verbonden.
Glutamaat functioneert in het zenuwstelsel voornamelijk als een stimulerende neurotransmitter. Vanuit glutamaat kan het lichaam vervolgens GABA vormen.
Deze omzetting is onderdeel van een veel groter systeem waarmee het lichaam de activiteit van zenuwcellen reguleert. Het is daarom te eenvoudig om glutamaat uitsluitend als ‘stimulerend’ en GABA uitsluitend als ‘ontspannend’ te beschrijven.
Beide stoffen vervullen hun eigen fysiologische functies.
Komt GABA ook in voeding voor?
GABA kan in kleine of wisselende hoeveelheden voorkomen in voedingsmiddelen. Vooral bij bepaalde gefermenteerde voedingsmiddelen kan GABA tijdens fermentatie worden gevormd.
Voor de GABA-activiteit in het zenuwstelsel is de lichaamseigen productie echter belangrijk. GABA is geen essentiële voedingsstof waarvoor een dagelijkse aanbevolen hoeveelheid via de voeding is vastgesteld.
Dat maakt GABA anders dan bijvoorbeeld essentiële aminozuren, vitaminen en mineralen.
GABA en de bloed-hersenbarrière
Dit is een belangrijk onderwerp bij GABA-supplementen.
De hersenen worden door de bloed-hersenbarrière beschermd tegen veel stoffen die in het bloed circuleren. Daardoor kan niet iedere stof die via de darm wordt opgenomen zonder meer vanuit het bloed het centrale zenuwstelsel bereiken.
Bij oraal ingenomen GABA is onderzocht in welke mate GABA deze barrière kan passeren. De wetenschappelijke literatuur geeft hierover geen eenvoudig definitief antwoord en de opname vanuit een supplement mag daarom niet één-op-één worden gelijkgesteld aan de werking van lichaamseigen GABA in de hersenen.
Dit is ook waarom uitspraken als “GABA zorgt voor ontspanning” of “GABA verbetert de slaap” niet simpelweg uit de fysiologische functie van GABA kunnen worden afgeleid.
Waarom wordt GABA als supplement gebruikt?
GABA wordt als afzonderlijke stof verwerkt in voedingssupplementen en komt ook voor in combinatieproducten met andere voedingsstoffen.
Wie gericht GABA aan de dagelijkse voeding wil toevoegen, kan daarvoor een GABA-supplement gebruiken. Daarmee kan een duidelijk bepaalde hoeveelheid GABA per dagelijkse dosering worden ingenomen.
Bij het kiezen is het belangrijk onderscheid te maken tussen wat bekend is over lichaamseigen GABA als neurotransmitter en wat op basis daarvan over een GABA-supplement kan worden gezegd.
Dat een stof een bepaalde functie in het lichaam heeft, betekent namelijk niet automatisch dat extra inname via een supplement die functie versterkt.
GABA in combinatieproducten
GABA wordt regelmatig gecombineerd met andere ingrediënten. De precieze samenstelling verschilt sterk per product.
Bij het vergelijken van combinatieproducten is het daarom verstandig niet alleen naar de naam of het totaal aantal milligram te kijken. Controleer hoeveel GABA per dagelijkse dosering aanwezig is en welke andere stoffen daarnaast worden geleverd.
Wanneer bijvoorbeeld vitaminen of mineralen zijn toegevoegd, moeten ook die hoeveelheden worden meegenomen wanneer verschillende supplementen tegelijkertijd worden gebruikt.
Waar moet je op letten bij het kiezen?
Let bij een GABA-supplement vooral op de hoeveelheid GABA per dagelijkse dosering, de productvorm en eventuele aanvullende ingrediënten.
Controleer daarnaast hoeveel capsules, tabletten of maatscheppen nodig zijn om de aangegeven dagelijkse hoeveelheid te bereiken.
Vergelijk producten dus op hun daadwerkelijke samenstelling per dagelijkse dosering en niet alleen op claims of teksten op de voorkant van de verpakking.
Een hogere dosering betekent niet automatisch dat een product beter aansluit bij het doel van de aanvulling.
Veilig gebruik
Gebruik een GABA-supplement volgens de aanbevolen dosering op het etiket.
Bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of een medische aandoening is het verstandig vooraf professioneel advies in te winnen. Dat geldt zeker wanneer geneesmiddelen worden gebruikt die invloed hebben op het zenuwstelsel.
Combineer meerdere supplementen bewust en controleer eventuele overlap van toegevoegde ingrediënten.
Een voedingssupplement is bedoeld als aanvulling op een gevarieerde voeding en gezonde leefstijl.
Veelgestelde vragen over gaba
Heeft u een andere vraag? Neem gerust contact met ons op.
Wat is GABA?
GABA staat voor gamma-aminoboterzuur. Het is een lichaamseigen stof die als neurotransmitter betrokken is bij de communicatie tussen zenuwcellen.
Wat doet GABA in het lichaam?
GABA functioneert in het zenuwstelsel voornamelijk als een remmende neurotransmitter. Het is betrokken bij het reguleren van de activiteit en prikkelbaarheid van zenuwcellen.
Maakt het lichaam zelf GABA aan?
Ja. Het lichaam kan GABA zelf vormen uit glutamaat. Bij deze omzetting zijn enzymen en cofactoren betrokken.
Is GABA een aminozuur?
GABA is chemisch gezien een aminozuurachtige verbinding, maar behoort niet tot de standaard aminozuren die als bouwstenen worden gebruikt voor de opbouw van eiwitten.
Komt GABA voor in voeding?
Ja. GABA kan in wisselende hoeveelheden voorkomen in voedingsmiddelen en kan onder andere tijdens bepaalde fermentatieprocessen worden gevormd. Het lichaam kan GABA daarnaast zelf produceren.
Wat is het verschil tussen GABA en glutamaat?
GABA en glutamaat zijn nauw met elkaar verbonden. Glutamaat functioneert voornamelijk als stimulerende neurotransmitter en kan in het lichaam worden omgezet in GABA, dat voornamelijk als remmende neurotransmitter functioneert.
Kan GABA de bloed-hersenbarrière passeren?
De bloed-hersenbarrière beperkt de doorgang van veel stoffen naar het centrale zenuwstelsel. In welke mate oraal ingenomen GABA deze barrière kan passeren is wetenschappelijk niet eenvoudig vastgesteld. De werking van een GABA-supplement kan daarom niet rechtstreeks worden gelijkgesteld aan die van lichaamseigen GABA in de hersenen.
Waarom zit GABA in voedingssupplementen?
Een GABA-supplement maakt het mogelijk om gericht een bepaalde hoeveelheid GABA aan de dagelijkse voeding toe te voegen. Producten verschillen in dosering, productvorm en eventuele aanvullende ingrediënten.
Kan ik GABA gebruiken voor ontspanning of slaap?
GABA is fysiologisch een remmende neurotransmitter, maar daaruit volgt niet automatisch dat oraal ingenomen GABA dezelfde werking heeft. Bij het beoordelen van een supplement is het belangrijk onderscheid te maken tussen de functie van lichaamseigen GABA en de eigenschappen van GABA als supplement.
Waar moet ik op letten bij het kiezen van een GABA-supplement?
Kijk naar de hoeveelheid GABA per dagelijkse dosering, het aantal capsules of tabletten dat daarvoor nodig is en eventuele andere ingrediënten. Een hogere dosering betekent niet automatisch dat een product beter aansluit bij het doel van de aanvulling.