Overige vetzuren

>Wat zijn overige vetzuren?

Naast bekende vetzuurgroepen zoals omega-3 en omega-6 bestaan er andere vetten, vetzuren en vetzuurverbindingen die in voeding en voedingssupplementen voorkomen. Ze kunnen verschillen in structuur, ketenlengte, voedingsbron en de manier waarop het lichaam ze verwerkt.

Een belangrijke groep binnen deze categorie zijn MCT’s (medium-chain triglycerides), in het Nederlands middellangeketentriglyceriden. Deze vetten zijn opgebouwd uit glycerol waaraan middellangeketenvetzuren zijn gebonden.

Bij MCT-producten komen vooral vetzuren zoals caprylzuur (C8) en caprinezuur (C10) voor. Welke vetzuren aanwezig zijn en in welke verhouding verschilt per product.

Wat zijn triglyceriden?

Een groot deel van de vetten in onze voeding bestaat uit triglyceriden. Een triglyceride is opgebouwd uit één glycerolmolecuul waaraan drie vetzuren zijn gebonden.

Die vetzuren kunnen onder andere verschillen in de lengte van hun koolstofketen. Op basis daarvan kan onderscheid worden gemaakt tussen kortere, middellange en langere vetzuurketens.

De ketenlengte heeft invloed op de fysische eigenschappen van een vetzuur en op de manier waarop vetten tijdens de spijsvertering worden verwerkt, opgenomen en verder door het lichaam worden getransporteerd.

MCT staat voor medium-chain triglycerides: triglyceriden die middellangeketenvetzuren bevatten.

Waar komen MCT’s van nature voor?

Middellangeketenvetzuren komen van nature voor in verschillende vetrijke voedingsmiddelen. Kokosolie bevat bijvoorbeeld verschillende vetzuren met uiteenlopende ketenlengtes.

Voor MCT-olie worden specifieke vetzuren uit dergelijke vetbronnen geselecteerd en verwerkt tot een olie met een meer gerichte samenstelling. Veel supplementen bevatten voornamelijk C8, C10 of een combinatie van beide.

MCT-olie is daardoor qua vetzuursamenstelling niet hetzelfde als gewone kokosolie. Bij het vergelijken is het daarom belangrijk om naar de afzonderlijke vetzuren te kijken en niet alleen naar de gebruikte grondstof.

Wat betekenen C8 en C10?

De aanduidingen C8 en C10 verwijzen naar het aantal koolstofatomen in de vetzuurketen.

C8 (caprylzuur) bevat acht koolstofatomen.
C10 (caprinezuur) bevat tien koolstofatomen.

Beide worden gebruikt in MCT-producten. Sommige oliën bestaan voornamelijk uit C8, terwijl andere een combinatie van C8 en C10 bevatten.

De aanduiding MCT-olie vertelt daarom nog niet precies welke vetzuren een product bevat. Bekijk hiervoor altijd de samenstelling en de hoeveelheden of verhoudingen die op het etiket worden vermeld.

Hoe worden MCT’s verteerd en opgenomen?

De verwerking van middellangeketentriglyceriden verschilt op een aantal punten van die van veel langeketenvetten.

Na vertering kunnen middellangeketenvetzuren relatief rechtstreeks vanuit de darm worden opgenomen en via de poortader naar de lever worden vervoerd. Veel langeketenvetzuren worden daarentegen in de darmcellen opnieuw verwerkt tot triglyceriden, verpakt in chylomicronen en eerst via het lymfestelsel vervoerd.

In de lever kunnen opgenomen vetzuren verder worden verwerkt en worden gebruikt binnen het normale energiemetabolisme.

De verschillende verwerking van MCT’s is een interessant fysiologisch kenmerk, maar betekent niet automatisch dat een MCT-supplement voor iedereen een bepaald gezondheids- of gewichtsvoordeel heeft.

Wat is het verschil tussen MCT-olie en kokosolie?

Kokosolie is een natuurlijk voedingsvet dat uit een mengsel van verschillende vetzuren bestaat. Daaronder bevinden zich vetzuren met verschillende ketenlengtes.

MCT-olie wordt juist geproduceerd om een meer specifieke samenstelling van middellangeketenvetzuren te verkrijgen. Een product kan bijvoorbeeld voornamelijk C8 en C10 bevatten.

Daarom zijn kokosolie en MCT-olie niet hetzelfde product. Wie een supplement kiest vanwege een specifieke MCT-samenstelling, kan het beste controleren welke vetzuren daadwerkelijk aanwezig zijn en in welke verhouding.

Wanneer kan gerichte aanvulling met MCT-olie relevant zijn?

MCT-olie maakt het mogelijk om specifieke middellangeketenvetzuren gericht aan de dagelijkse voeding toe te voegen. In tegenstelling tot een voedingsvet met veel verschillende vetzuren kan een MCT-product een duidelijk omschreven hoeveelheid C8, C10 of een combinatie daarvan leveren.

Welke samenstelling passend is, hangt af van het gewenste gebruik, het voedingspatroon en persoonlijke voorkeur. Kijk daarom niet alleen naar het totale aantal milliliters olie, maar vooral naar welke middellangeketenvetzuren het product daadwerkelijk bevat.

MCT-olie kan bijvoorbeeld worden toegevoegd aan voeding of dranken volgens het gebruiksadvies van het gekozen product.

Waar moet je op letten bij het kiezen van MCT-olie?

MCT-producten kunnen sterk verschillen in samenstelling. De term MCT op de verpakking betekent niet automatisch dat twee producten dezelfde vetzuren in dezelfde verhouding bevatten.

Let bij het vergelijken onder andere op:

• welke middellangeketenvetzuren aanwezig zijn;
• de verhouding tussen C8 en C10;
• de hoeveelheid per aanbevolen dosering;
• de gebruikte grondstof;
• overige ingrediënten en toevoegingen;
• het aanbevolen gebruik.

Een product dat vrijwel uitsluitend C8 bevat, heeft bijvoorbeeld een andere vetzuursamenstelling dan een olie waarin C8 en C10 worden gecombineerd. Welke variant je kiest, hangt daarom mede af van de samenstelling die je zoekt.

Hoe gebruik je MCT-olie?

De aanbevolen hoeveelheid verschilt per product. Volg daarom altijd het gebruiksadvies op het etiket.

Wie nog niet gewend is aan MCT-olie kan het verstandig vinden om met een kleinere hoeveelheid te beginnen en de inname geleidelijk op te bouwen. Grotere hoeveelheden kunnen bij sommige mensen maag-darmklachten veroorzaken, zoals een ongemakkelijk gevoel in de buik of dunnere ontlasting.

MCT-olie kan afhankelijk van het product worden toegevoegd aan bijvoorbeeld yoghurt, smoothies of andere voeding en dranken. Houd daarbij rekening met de gebruiksinstructies van de fabrikant.

Welk product past bij mij?

Begin bij het kiezen met de vetzuursamenstelling. Controleer of het product C8, C10 of een combinatie van beide bevat en kijk vervolgens naar de verhouding en hoeveelheid per dosering.

Let daarnaast op de gebruikte grondstof, eventuele andere ingrediënten en het aanbevolen gebruik. Zo vergelijk je producten op hun daadwerkelijke samenstelling in plaats van alleen op de algemene aanduiding MCT.

Binnen de categorie overige vetzuren kunnen in de toekomst ook andere vetzuren en oliën worden opgenomen die niet logisch binnen omega-3, omega-6, visolie, krillolie of algenolie vallen. Bekijk daarom bij ieder product afzonderlijk welke vetzuren het bevat en hoeveel daarvan per dagelijkse dosering wordt geleverd.