NAC

Wat is NAC?

NAC staat voor N-acetylcysteïne en is een verbinding die is afgeleid van het aminozuur cysteïne. Cysteïne is een zwavelhoudend aminozuur dat onderdeel is van eiwitten en betrokken is bij verschillende fysiologische processen.

NAC wordt als afzonderlijke stof toegepast in supplementen en kan in het lichaam dienen als bron voor cysteïne. Juist die relatie maakt deze verbinding vanuit fysiologisch oogpunt interessant.

Wat is cysteïne?

Cysteïne is een aminozuur dat zwavel bevat. Het lichaam kan cysteïne onder andere zelf vormen vanuit het essentiële aminozuur methionine, via verschillende tussenstappen.

Daarnaast krijgen we cysteïne binnen als onderdeel van eiwitten uit onze voeding.

Cysteïne wordt daarom doorgaans niet als essentieel aminozuur beschouwd. De beschikbaarheid wordt bepaald door een combinatie van voeding, andere aminozuren en lichaamseigen stofwisseling.

Waar zit cysteïne in?

Cysteïne komt als onderdeel van eiwitten voor in verschillende voedingsmiddelen. Voorbeelden zijn vlees, vis, eieren en zuivel, maar ook peulvruchten, noten, zaden en granen leveren zwavelhoudende aminozuren.

Tijdens de spijsvertering worden deze voedingseiwitten afgebroken. De vrijgekomen aminozuren kunnen vervolgens via de darmwand worden opgenomen en door het lichaam voor uiteenlopende processen worden gebruikt.

NAC, cysteïne en glutathion

Een belangrijke reden waarom cysteïne fysiologisch interessant is, is de relatie met glutathion.

Glutathion is een lichaamseigen verbinding die bestaat uit drie aminozuren:

glutamaat + cysteïne + glycine

Het lichaam maakt glutathion dus zelf. De beschikbaarheid van de benodigde bouwstenen speelt een rol binnen deze lichaamseigen synthese, waarbij cysteïne een belangrijke bouwsteen is.

NAC kan in het lichaam cysteïne beschikbaar maken en is daardoor biochemisch verbonden met de glutathionstofwisseling.

Dat maakt de route NAC → cysteïne → glutathion interessant om te begrijpen. Het betekent echter niet automatisch dat alle fysiologische functies van lichaamseigen glutathion als gezondheidsclaim aan een NAC-supplement mogen worden toegeschreven.

Wat is glutathion?

Glutathion is een lichaamseigen stof die aanwezig is in cellen en betrokken is bij verschillende processen. Het maakt deel uit van de eigen systemen waarmee cellen hun chemische omgeving reguleren.

Glutathion komt daarbij voor in verschillende vormen en kan binnen het lichaam worden gevormd, gebruikt en opnieuw geregenereerd.

Voor OHS gaan we dit later veel uitgebreider behandelen in de Kennisbank. Daar kunnen we ook de verbinding leggen met vrije radicalen, oxidatieve stress en antioxidatieve systemen.

Hoe wordt glutathion gevormd?

De productie vindt plaats in meerdere enzymatische stappen. Daarbij worden de aminozuren glutamaat, cysteïne en glycine met elkaar verbonden.

Interessant is dat niet alleen de aanwezigheid van deze bouwstenen relevant is. De productie en recycling van glutathion maken deel uit van een groter stofwisselingssysteem waarbij meerdere enzymen en voedingsstoffen betrokken zijn.

Daarom is het te eenvoudig om de hoeveelheid glutathion in het lichaam uitsluitend aan één voedingsstof of supplement toe te schrijven.

Welke factoren beïnvloeden de aanvoer van cysteïne?

De beschikbaarheid van cysteïne hangt onder andere samen met de totale eiwitinname, gebruikte eiwitbronnen en lichaamseigen stofwisseling.

Omdat het lichaam cysteïne kan vormen uit methionine, moet daarnaast naar de totale aanvoer van zwavelhoudende aminozuren worden gekeken.

Voedingspatroon, totale energie- en eiwitinname, leeftijd en persoonlijke omstandigheden kunnen allemaal onderdeel zijn van het bredere voedingsplaatje.

Waarom wordt NAC als supplement gebruikt?

Wie gericht N-acetylcysteïne aan de dagelijkse voeding wil toevoegen, kan daarvoor een NAC-supplement gebruiken. Hiermee kan een duidelijk bepaalde hoeveelheid per dagelijkse dosering worden ingenomen.

Een interessante eigenschap vanuit voedingskundig en fysiologisch perspectief is dat deze verbinding een bron voor cysteïne kan vormen. Daarmee bestaat een directe biochemische relatie met een aminozuur dat onder andere nodig is voor de lichaamseigen vorming van glutathion.

Bij het kiezen van een product is het belangrijk om te kijken naar de daadwerkelijke hoeveelheid per dagelijkse dosering en naar eventuele andere toegevoegde ingrediënten.

NAC of glutathion: wat is het verschil?

Het zijn verschillende stoffen.

N-acetylcysteïne is een afgeleide vorm van cysteïne en kan als bron voor cysteïne dienen. Glutathion is daarentegen een verbinding die het lichaam zelf vormt uit glutamaat, cysteïne en glycine.

Supplementen kunnen daarom rechtstreeks glutathion bevatten of een ingrediënt zoals N-acetylcysteïne leveren dat fysiologisch verbonden is met een van de bouwstenen ervan.

Dat onderscheid gaan we later op de afzonderlijke glutathionpagina heel duidelijk maken.

Waar moet je op letten bij het kiezen?

Kijk allereerst naar de hoeveelheid per dagelijkse dosering. Producten kunnen verschillen in sterkte en in het aantal capsules of tabletten dat nodig is om die hoeveelheid te bereiken.

Controleer daarnaast of het een enkelvoudig product is of een combinatie met andere ingrediënten.

Bij combinatieproducten is het verstandig alle afzonderlijke bestanddelen en doseringen te bekijken, zeker wanneer daarnaast andere supplementen worden gebruikt.

Een hogere dosering betekent niet automatisch dat een product beter aansluit bij het doel van de aanvulling.

Veilig gebruik

Gebruik het supplement volgens de aanbevolen dosering op het etiket.

Bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of een medische aandoening is het verstandig vooraf professioneel advies in te winnen. Houd ook rekening met andere supplementen die tegelijkertijd worden gebruikt.

Een voedingssupplement is bedoeld als aanvulling op een gevarieerde voeding en gezonde leefstijl.